Dit jaar is het 35 jaar geleden dat het Loodswezen werd verzelfstandigd. We gebruiken dat moment om terug te kijken, maar ook om met elkaar na te denken over de toekomst. Daarbij spelen twee thema’s een belangrijke rol: digitalisering en verduurzaming. Sterker nog, in bepaalde opzichten zijn die twee onderwerpen niet los van elkaar te zien.

Twee afdelingen

Digitalisering en verduurzaming zijn thema’s die op dit moment bij veel organisaties spelen, ook bij de RPPC-leden. Daarom wil ik daar in dit voorwoord wat nader op ingaan. Onze organisatie bestaat in feite uit twee afdelingen. De bedrijfs- en de beroepskant. De bedrijfskant is de BV die via de maatschappen faciliteert. Daarin zijn alle middelen geclusterd die het de loodsen mogelijk maken hun werk te doen. De beroepskant betreft dan de actieve beloodsing van schepen, maar ook het opleiden van loodsen en de kwaliteitsborging van die werkzaamheden. Dat is de publieke taak van het Loodswezen.

Lichtere schepen

Beide takken zijn actief bezig met verduurzaming en digitalisering. Laat ik eerst kijken naar verduurzaming, dat is immers een grote opgave voor veel organisaties. Zo kijken we naar lichtere tenders om loodsen van en naar de schepen te brengen. Die lichtere schepen hebben minder brandstof nodig, en zorgen dus ook voor minder uitstoot. Ze zijn echter niet inzetbaar onder alle omstandigheden. Bij zware golfslag of slecht weer zijn ze minder geschikt. 

Op de rede van Vlissingen of in het Eemshavengebied is dat iets minder vaak een probleem dan in de regio Rijnmond, dus we zoeken naar een balans. Sowieso kijken we bij de bouw van nieuwe schepen of we ze in een later stadium kunnen her-motoriseren zonder het hele casco aan te moeten passen. We houden de ontwikkelingen op het gebied van elektrisch varen, maar ook het varen op methanol, waterstof of andere brandstoffen goed in de gaten.

Elektrisch vervoer

Een heel ander onderwerp betreft het vervoer van de loodsen over land. De KRVE, de roeiers, verzorgen dit voor ons in het havengebied en dan heb je het toch over ongeveer 2 miljoen taxi-kilometers per jaar. We draaien nu een proef met volledig elektrische taxi’s en onderzoeken of we al deze kilometers elektrisch kunnen invullen. Daarvoor plaatsen we snelladers in het havengebied.

Ook op onze vaartuigen zelf kijken we naar verduurzaming. Bijvoorbeeld door het toepassen van smart-oplossingen, om brandstofgebruik en snelheid continu life te monitoren en direct te reageren als dat mogelijk is.

Just in time sailing

Aan de beroepskant van het Loodswezen zetten we ook de nodige stappen. We zijn als loodswezen bij verschillende overlegorganen betrokken. zoals bij een werkgroep onder leiding van het havenbedrijf Rotterdam. Deze werkgroep streeft ernaar om via port call optimalisation, just in time sailing te optimaliseren. Daarvoor is het van belang de hele keten efficiënter te maken door data te delen. Het heeft bijvoorbeeld weinig zin als een schip volle kracht van Hamburg naar Rotterdam vaart en hier moet wachten tot een ligplaats vrij is. Weet de kapitein dat op tijd, dan kan hij langzamer varen en verstookt het schip minder brandstof. 

Ook binnen het havengebied brengt het koppelen van data voordelen met zich mee: wanneer en hoe lang moet een schip bunkeren, zijn ligplaatsen, de loodsen, roeiers en slepers op tijd beschikbaar? Zo kun je bijvoorbeeld wacht- en vaartijden verkorten. Portbase is daarbij een informatie spin in het web.

Eerste stappen

Er zijn ook kleinere stappen mogelijk die bij elkaar genomen veel impact hebben. We beloodsen in Rotterdam ongeveer 1100 schepen per week. Als je zorgt voor een goede planning en afstemming, waarbij natuurlijk de veiligheid boven alles gaat, dan kun je met de tenders efficiënter mijlen varen en zo de uitstoot verminderen.

Net als bij veel andere organisaties geldt ook voor het Loodswezen dat we nog veel moeten onderzoeken en er nog veel te winnen is op het gebied van duurzaamheid. Daar zijn we ons van bewust, maar de eerste stappen zijn gezet.